The Beatles – The Beatles (White Album) (1968)

The Beatles - The Beatles (White Album)De invloed die The Beatles hebben gehad in de muziekgeschiedenis is moeilijk in woorden uit te drukken. Met albums en singles die elkaar telkens weer overtroffen en het niveau opstuwde was het onvermijdelijk dat er een eind zou komen aan het voortbestaan van deze band. De toepassing van verschillende muziekstijlen is merkbaar op het gelijknamige album, ook bekend als The White Album, waar ze onder andere de invloed van het bezoek aan Maharishi Mahesh Yogi uit India in hun muziek meenamen. Het album drukte de band uit elkaar waardoor vooral persoonlijke ontwikkelingen sterk naar voren kwamen.

Het album opent met de geluiden van een vliegtuig die over komt razen. Back in the U.S.S.R. doet zijn intrede op een swingende en Beach Boys achtige sound en samenzang. Even wennen zonder Ringo Starr op de drums, maar een sterke binnenkomer van het album met snijdende gitaren. Al bij het vervolg met Dear Prudence merken we dat het album vooral losstaande nummers bevat en als geheel wat minder op elkaar aansluit. Dit doet niks af aan de kwaliteit van de nummers. Een heerlijk ontspannen song gezongen door Lennon met lichte muzikale invloeden van de flügelhorn en het handgeklap op de achtergrond. Met een prachtige tekst over Prudence Farrow die met de band meereisde naar India komen de kwaliteiten van tekstschrijver Lennon goed naar voren. Met een verwijzing naar het legendarische nummer Strawberry Fields Forever opent Glass Onion. Met prachtige strijkers en violen is het nummer kort maar krachtig. Met een rustig ritme doet Ob-La-Di, Ob-La-Da zijn intrede waar naar Desmond Dekker wordt gerefereerd. Muzikaal is er genoeg te ontdekken in het nummer met verschillende riedeltjes, bongo geluiden en trompetten.

Op het korte Wild Honey Pie horen we de duidelijke invloeden terug van het bezoek van The Fab Four aan India. Door het multi-tracken horen we rare vervormingen in de gitaargeluiden die oosters doen aanvoelen. The Continuing Story of Bungalow Bill is een vrolijke binnenkomer waar de verhalen over de ware achtergrond van het verhaal nogal doen verschillen. Het is een zonnig nummer door de sterke samenzang en ondanks de wat minder vrolijke tekst. De directe overgang gaat in naar de schitterende akoestische klanken van While My Guitar Gently Weeps. Met het nummer bewees George Harrison zijn kwaliteiten als songschrijver en de sterke muzikale indeling. Met een krachtige gitaarsolo van Eric Clapton werd het beste uit de groep gehaald. De hoge krijsende gitaarklanken en eveneens hoge zang maken het nummer tot een waar juweeltje in het enorme oeuvre van The Beatles. Happiness Is a Warm Gun is een wat minder bekende song van de band maar daarom niet minder sterk. Een goed opgebouwde tekst die wordt afgewisseld met muzikale veranderingen door het nummer heen en de schreeuwende stem van Lennon. Daarna horen we opnieuw mooie pianoklanken die goed aansluiten bij de zachte stem van Paul in Martha My Dear. Het nummer krijgt een jazzy sound door de blazers en strijkers die overal prachtig samenklinken. Dan is het weer de beurt aan Lennon die tijdens het bezoek aan India de slaap niet kon vatten en zijn gedachten deden afdwalen naar Yoko Ono. De klanken geven een donkere sfeer aan het nummer, passend bij de nacht en het niet kunnen slapen. Al bij het horen van de rustgevende klanken van de akoestische gitaar wordt de sfeer van het prachtige Blackbird neergezet. Het solonummer van McCartney is een kenmerk van een groot talent door met een simpele melodielijn en een zachte stem de juiste snaar weten te raken. Het nummer roept emoties op en voert je mee door de rust van de natuur, het toevoegen van vogelgeluiden legt een extra nadruk op dit gevoel.

Harrison weet met een simpel en fijn melodietje een kunstig nummer te brengen met Piggies. De harpsichord (soort piano) geeft net dat deuntje wat past bij de eenvoud van het nummer. En dan is het tijd voor invloeden uit de country met Rocky Racoon. Beland in een western worden we meegevoerd in het verhaal van Rocky. Honky-tonk geluiden ondersteunen het verhaal en wekken de sfeer nog is op. En dan het moment van de enige echte Ringo Starr in zijn eerste solo compositie Don’t Pass Me By. Opnieuw een country nummer dat vooral door de invloed van de viool goed in het gehoor ligt. De muzikale afwisseling van het album krijgt een vervolg met het bluesnummer Why Don’t We Do It in the Road?. Een vertoning van hoe je met weinig tekst toch een aanstekelijke track kunt maken. Door de teksten op verschillende toonhoogtes en volumes te zingen en er een pianoritme onder te gooien. Met I Will keert de band terug naar de rust van het album, met opnieuw invloeden van het bezoek aan Rishikesh in India. Een simpel maar effectief liefdesliedje. Julia, gezongen voor de vroeg overleden moeder van John, geeft een vervolg met rustige akoestische klanken. De stem van John slaat de juiste tonen aan en heeft hierbij geen uithalen nodig om de impact van de tekst op je door te laten dringen.

Het is tijd voor een wat wilder feestje met Birthday dat een stevig gitaargeluid kent. De eerste kenmerken van de hardrock zijn hoorbaar in het nummer met krachtige uithalen op de elektrische gitaren. Daarna wordt een omschakeling gemaakt naar de blues met een heerlijk jammend geluid. Het ritme ligt zoals passend bij de blues erg laag. Zelfmoordneigingen vormen de basis van de tekst van het nummer geschreven in India. Mother Nature’s Son geeft pure rust waarbij natuur en gedachten één worden. Die rust wordt daarna weer ruw verstoord door het nummer met de lange titel Everybody’s Got Something to Hide Except Me and My Monkey. Knallende gitaarklanken die altijd het beste aansluiten bij de schreeuwende zang van John Lennon met een afsluiting waarbij alle instrumenten door elkaar heen gaan. En wat horen we dan, is het Karma Police van Radiohead. Nee, we horen de originele klanken van het hammond orgel bespeeld door John. Een schitterend melodieus lijntje die het begin vormt van Sexy Sadie. Het nummer kent een sterke opbouw door de tempowisselingen en de gitaarklanken die tussendoor te horen zijn.

En wat er dan gebeurd kan worden beschouwd als het begin van Heavy Metal. Knallende gitaren en drums die door het nummer heen dreunen. Lekker ruig waarmee ze de hardste sound probeerde neer te zetten voor de periode waarin het album verscheen. Ringo Starr maakt het zelfs zo bond dat de blaren op zijn vingers verschijnen en Paul was gelijk van zijn softe imago af.  Met Long, Long, Long keert de rust weder en horen we een combinatie tussen jazz, folk en psychedelica. Een nummer waarbij Harrison opnieuw zijn kwaliteiten laat zien. Dan is het tijd voor een revolutie met Revolution 1, een door de politiek beïnvloed nummer geschreven door Lennon. Een swingend en tekstueel sterk nummer die bij de ideeën van Lennon in die tijd aansluit. Het Britse entertainment van de Music hall wordt beschreven in Honey Pie dat over een beroemde actrice gaat. Een ontspannen nummer in de stijl van de jaren vijftig met klarinet en al. Savoy Truffle opent kort met een geluid dat sterk op The Doors lijkt maar vindt daarna zijn weg in muzikale afwisselingen met gitaren en saxofoons. De chocoladeverslaving van Harrison’s vriend Eric Clapton wordt aan de kaak gesteld. Het nummer gaat compleet over lekker zoetigheden en de invloed daarvan op je gezondheid.

Met Cry Baby Cry zingt Lennon een rustig en droevig nummer dat met ondersteuning van een vast drumritme en gitaren wordt aangevoerd. Op het eind wijzigt het nummer met een korte outro van Paul. Het vervolg van Revolution 1 komt met Revolution 9, een voor die tijd erg lang nummer. In ruim acht minuten worden we meegevoerd in een muzikaal experiment dat met geluidseffecten en loops een apart gevoel oproept.  Het blijft een bijzondere vertoning op de plaat en de verwerking van vele nummers en muzikale arrangementen maken het er niet makkelijker op. De plaat sluit passend af met Good Night, een nummer in de stijl van de jaren vijftig compleet met orkest. Ringo mag opnieuw de zang voor zijn rekening nemen en weet hier op een mooie manier invulling aan te geven. Na anderhalf uur de meest uiteenlopen muzikale stijlen gehoord te hebben komt er een einde aan het indrukwekkende album van The Beatles.

Er zijn meesterwerken en albums die van ongelooflijke waarde zijn geweest voor het ontstaan van de muziek. The White Album kan in beide categorieën worden ingedeeld door de enorme muzikale invloeden en talenten van de leden van The Beatles. In een meer dan anderhalf uur durende plaat worden we meegevoerd door de blues, rock, folk, jazz en metal. De nummers zijn elk van grote klasse en vormen zowel tekstueel en muzikaal een waar genot. Het enige wat als puntje van kritiek naar voren komt is dat de samenhang van het album minder aanwezig is mede door de persoonlijke ontwikkelingen en de gespannen sfeer bij het opnemen van het album. Daarbij komt wel het talent van elk bandlid sterk naar voren, waarbij we zien dat er grote sprongen werden gemaakt in het schrijven en samenstellen van de nummers. Niet voor niks mag het album worden beschouwd als één van de hoogtepunten uit de muziekgeschiedenis.

Over Hugo van den Bos

Hugo van den Bos
Als muziek- en vinylliefhebber ontwikkelde ik in 2011 de site Platendraaier, om een overzichtelijk platform te bieden met informatie over platenbeurzen, platenzaken en bijzondere hoezen. In de loop van de jaren zijn hier diverse onderdelen bijgekomen zoals een concertagenda, een lijst van poppodia en een overzicht van verschenen muziekdocumentaires. Eind 2013 startte ik de muziekblog, waarop door mij geschreven albumrecensies, concertverslagen, muzieklijstjes en artikelen over platenzaken te vinden zijn. Andere activiteiten: ontwerpen en programmeren van websites, backpacken door verre oorden, bekijken van complexe films, actief meedenken bij tv quizzen, kilometers vreten op de mountainbike en als wandelaar, drinken van kwaliteitskoffie, smikkelen van de binnen- en buitenlandse keuken en genieten van speciaalbieren.

Lees ook eens

Ron Sexsmith - Wishing Wells

Ron Sexsmith – Wishing Wells

Ron Sexsmith is nooit doorgebroken tot het echte grote publiek, maar heeft in de loop …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *