Dutch Mountains boek

Interview Peter Voskuil over Dutch Mountains

Dit was de gouden eeuw der Nederpop

Het boek zelf weegt alleen al 4,7 kilogram en beslaat niet minder dan 730 pagina’s. Auteur Peter Voskuil werkte er vijf jaar aan. En dan is Dutch Mountains, het nieuwe standaardwerk over de Nederlandse platenindustrie, ook nog eens te bestellen in een speciale Collector’s Edition met vele extra’s, waaronder een goudgekleurde lp met vele extra’s. Platendraaier interviewde Voskuil over dit immense project. 

Hoe kwam je op het idee om dit boekwerk te gaan maken? 

‘Eigenlijk simpelweg omdat het er nog niet was. Ik ben groot fan van de Engelse muziekpers, daar rollen dit soort boeken om de haverklap de winkels in. Vaak over één bepaalde band. Ik ben bijvoorbeeld fan van The Beatles, ik heb drie van dit soort boeken over hen alleen al staan thuis. De markt voor Nederlandse muziek is natuurlijk kleiner, dus mijn redenatie was dat als afzonderlijke bands in het buitenland zo’n boek waard waren dat dan de Nederlandse platenindustrie als geheel zoiets ook wel verdiende.’

Het boek ziet er uit alsof je er heel veel tijd aan hebt besteed. 

‘Dat klopt, ja. De uren die ik erin heb zitten zijn niet meer te tellen. Je gaat boeken lezen, archieven in, begint mensen te interviewen en dat vreet tijd. Ik heb meer dan 200 interviews gedaan. Het is niet alleen de reistijd, het gesprek en het uitwerken wat tijd kost, maar iemand te spreken te krijgen is op zich al een heel geregel. Zeker als het bekende artiesten zijn en je met managers te maken hebt.’

Het lijkt me een mooie ervaring om zoveel bekende artiesten te interviewen. Hoe gaat dat in zijn werk? 

‘Nou, ik ben een detailfreak. Veel artiesten draaien een verhaal af als het over vroeger gaat, ze zijn vaak al een beetje kapot geïnterviewd. Bij mij krijgen ze een ander soort vragen. Minder anekdotes – alhoewel die er genoeg instaan – en meer daadwerkelijk graven in hun geheugen wat ze zich nog kunnen herinneren. Waar heb je dat liedje dan geschreven? Ja, bij mijn ouders thuis op zolder. En dan zag je ze heel verbaasd opkijken als ik dan vroeg welke straat en huisnummer dat was. Omdat ik dat soort informatie voor het nageslacht vast wilde leggen.’ 

Waarom vind je dat belangrijk? 

‘Ik denk dat de liedjes van bijvoorbeeld Shocking Blue, Golden Earring en Doe Maar over 100 jaar nog gedraaid zullen worden. Alleen leeft er dan niemand meer die uit de eerste hand kan vertellen hoe die muziek allemaal tot stand is gekomen destijds. We hebben de gouden eeuw der Nederpop net achter de rug. Zoals musea schilderijen verzamelen uit de gouden eeuw, zo heb ik mijn eigen eregalerij der Nederpop gecreëerd in het boek. Er staan 50 kaders in over belangrijke, vaak baanbrekende nummers, waarvan ik heb uitgezocht hoe ze tot stand zijn gekomen en wie er die dag meespeelde in de studio.’

Golden Earring

Vertel eens wat meer over de inhoud. 

‘Wat ik eigenlijk heb gedaan, is alles van het begin af aan nog eens overdoen. Kijk, ik beschouw de Nederlandse popmuziek net zo goed cultureel erfgoed als film, theater, literatuur en kunst dat zijn. Alleen is er op dat gebied in Nederland niets geregeld. Mijn uitgangspunt was dus om alles bij elkaar te harken wat er nog te vinden was en dat in kaart te brengen. Ik heb het verhaal opgepakt op het moment dat de eerste fonograaf ons land binnenkwam en daarna eigenlijk nooit meer losgelaten.’

Wat heb je ontdekt? 

‘Als je alle feiten op een rij gaat zetten en combineren, ontdek je nieuwe dingen. Waarom wordt het ene nummer wel een hit en een andere niet. Dat heeft lang niet altijd met talent te maken. Het is niet zo dat de meest talentvolle artiesten ook het meeste succes krijgen. Integendeel. Het verschil tussen wel en geen succes heet vaak marketing. En marketing kun je weer vertellen in geld. Natuurlijk hangt de Nederlandse popmuziek van het toeval aan elkaar, maar vergis je niet: geld speelde ook een grote rol. Wat ik heb gedaan, is follow the money. En dan kom je erachter dat op de achtergrond muziekuitgevers, pluggers en promotiebudgetten minstens zo belangrijk zijn als de kwaliteit van de muziek zelf. De kunst was om zo’n hele platenmaatschappij achter je te krijgen. Als die in je geloofden en allemaal tegelijk voor je aan de slag gingen, kon je als artiest al bijna niet meer kapot.’

Wat vond je zelf het leukste hoofdstuk om te maken?

‘Er zit een hoofdstuk in over studio-apparatuur. Daarin leg ik uit hoe groot de achterstand in de jaren zestig van de Nederlandse studio’s was op de Amerikaanse en Engelse. In apparatuur, in geld, in muzikale kwaliteit, in kennis, in alles eigenlijk. En ik vertel hoe het Nederland is gelukt die achterstand in te lopen, zodat in 1969 de wereld klaar was voor The Dutch Invasion. Shocking Blue, Tee Set en George Baker staken de oceaan over en schoten de Billboard Hot 100 in. Daar is pionierswerk aan voorafgegaan.’

Hoe is de Collector’s Edition tot stand gekomen? 

‘Toen ik het boek af had, kwam het idee daarvoor. Mijn collega Pascal Kalter – dit boek is uitgegeven door Joh. Enschedé Amsterdam, waar ik zelf ook werk sinds begin dit jaar – is eigenlijk de geestelijk vader daarvan. We kregen het idee om een gouden plaat bij het boek te voegen. Ik heb één tip voor iedereen met dezelfde plannen: maak nooit een eigen plaat. Daar komt heel veel bij kijken. Je moet aan Jan en alleman toestemming vragen. Dankzij de hulp van onder meer Universal Music en Record Industry is die plaat er gekomen, maar het was een project op zich.’

Dutch Mountains Vinyl

Het resultaat is er wel naar. Want er staan de nodige bijzondere tracks op die plaat, zag ik.

‘Klopt. The Nits hebben een nooit eerder verschenen demo van In the Dutch mountains ingeleverd. Ernst Jansz van Doe Maar heeft een nooit eerder verschenen mix van een Doe Maar-track opgestuurd. Valensia heeft twee prachtige songs opgenomen. Er staat ook een demo op van Younger days van The Fatal Flowers waar ik heel trots op ben. En Spinvis doet mee, buiten alle overige b-kantjes en persoonlijke favorieten van mijzelf.’

En verder zie ik een cd met bonustracks, een set met nooit gepubliceerde foto’s van Nederpophelden uit de seventies, een werkelijk te gekke poster…

‘Gaaf is die, hè? Heeft mijn vormgever Roelina Vastenhout heel wat uurtjes werk in zitten. Dat is onze eigen Hollandse Lonely Hearts Club Band geworden. Ik daag iedereen uit om alle personen op die poster te benoemen bij naam + band. De antwoorden staan trouwens op de achterkant. En dan hebben we natuurlijk nog een galerij met handtekeningstempels en de facsimile van Arnold Mühren. Dat laatste is de originele handgeschreven aanzet tot Lea, de nummer 1-hit van The Cats uit 1968.’

Tot slot: waar luister je momenteel zelf naar? 

‘Naar onze eigen plaat natuurlijk! En The Kik heeft een prachtige single gemaakt die Maandag heet. Ik vind het zo zonde dat ik die dan zo weinig op de radio terughoor. Dus dan draai ik hem zelf maar. En ik heb een aantal persoonlijke favorieten waar ik altijd weer naar terugkeer: Golden Earring, Q65, Doe Maar, Armand, Boudewijn de Groot, Spinvis, Blaudzun – de lijst is te lang om op te sommen eigenlijk. Mijn makke is dat ik van heel veel soorten muziek houd. Maar ik heb geprobeerd mijn eigen smaak tijdens het schrijven van het boek uit te schakelen. Of dat gelukt is, mogen de lezers van Platendraaier zelf bepalen.’

Dutch Mountains Geschenk

Over Dutch Mountains:

Als product van meer dan vijf jaar diepgravende research door Peter Voskuil geeft Dutch Mountains een niet eerder verkregen inzicht in de geschiedenis van de Nederlandse platenindustrie. Hoe werkte een platenmaatschappij eigenlijk? Wie waren de pioniers? Wat maakt van het ene nummer wel een hit en het andere niet? Insiders van platendirecteurs tot studiotechnici vertellen openhartig over hun bijzondere vakgebied. De verhalen worden ondersteund door leuke weetjes en feiten en uniek beeldmateriaal afkomstig uit verschillende archieven en privécollecties. Meer over het boek kun je vinden op de site van Dutch Mountains.

Over Hugo van den Bos

Hugo van den Bos
Als muziek- en vinylliefhebber ontwikkelde ik in 2011 de site Platendraaier, om een overzichtelijk platform te bieden met informatie over platenbeurzen, platenzaken en bijzondere hoezen. In de loop van de jaren zijn hier diverse onderdelen bijgekomen zoals een concertagenda, een lijst van poppodia en een overzicht van verschenen muziekdocumentaires. Eind 2013 startte ik de muziekblog, waarop door mij geschreven albumrecensies, concertverslagen, muzieklijstjes en artikelen over platenzaken te vinden zijn. Andere activiteiten: ontwerpen en programmeren van websites, backpacken door verre oorden, bekijken van complexe films, actief meedenken bij tv quizzen, kilometers vreten op de mountainbike en als wandelaar, drinken van kwaliteitskoffie, smikkelen van de binnen- en buitenlandse keuken en genieten van speciaalbieren.

Lees ook eens

Visual Vinyl

Visual Vinyl – Celebrating 50 years of Album Art

Met de komst van de grammofoonplaat kwam er ook vraag naar een manier voor het …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *