Platendraaier Top 2000

Top 10 bespreking

10: Pink Floyd - Echoes

10: Pink Floyd - Echoes

Pink Floyd - Echoes

De eerste keer dat ik Pink Floyd hoorde was ik zwaar onder de indruk van de ruimtelijke sferen die de band tevoorschijn toverde. De groep is door de jaren heen uitgegroeid tot één van mijn favoriete bands. Hun progressieve composities gingen alle muziek in de jaren zeventig te boven.

Echoes is een nummer dat zich opbouwt vanuit complete stilte, om zich langzaam aan te ontwikkelen tot het meest complexe muziekstuk. Het echoënde begin wordt al snel verruilt voor orgels, gitaren en de meest bizarre soundeffecten. Vanaf zeven minuten slaat de sfeer om naar een funky middenstuk. De klanken van David Gilmour zijn gitaar brullen om zich heen, terwijl Wright snel over de orgeltoetsen heen wrijft. Het buitenaardse bestaan doet zijn herintrede vanaf elf minuten. Gevaar ligt op de loer als de duistere muziek de spanning opzweept.  De vervreemde klanken van krijsende meeuwen zijn het begin van het einde. De gitaren worden op scherp gezet en komen samen met de drums en het orgel opzetten. De teksten lijken de muzikale complexiteit te ondersteunen, maar zijn vooral gericht op de mensen en hun onderlinge relaties. Het onheilspellende van het buitenaardse en de vragen van ons bestaan sijpelen naarmate het nummer vordert steeds verder je gedachten binnen. Vragen die je ver uit de kosmos werpen om je als stofje door een ver bestaan heen te laten zweven. Het einde van het nummer laat je machteloos achter in verwarring.

Het kwartet creëerde voor het nummer experimentele effecten door het gebruik van voetpedalen, echo machines en de feedback van muziek. Ruim drieëntwintig minuten blijf je vastzitten tijdens een bizarre tocht door de werelden die we om ons heen creëren. Pink Floyd mag terecht tot één van de meesters uit de muziekgeschiedenis worden gerekend.

Overhead the albatross hangs motionless upon the air
And deep beneath the rolling waves
In labyrinths of coral caves
The echo of a distant tide
Comes willowing across the sand
And everything is green and submarine

9: Neil Young & Crazy Horse - Cortez the Killer

9: Neil Young & Crazy Horse - Cortez the Killer

Neil Young & Crazy Horse - Cortez the Killer

Als klein jochie was het eens in de zoveel tijd smullen geblazen als mijn vader pannenkoeken ging bakken. Het was niet alleen smullen van het eten, maar toch zeker ook van de muziek die tijdens het bakken van de deegschijven opstond. Begin jaren negentig waren het vooral Harvest Moon en Sleeps With Angels die de kamer vulde met hun klanken. Het ene album bedroevend mooi en rustig (Harvest Moon) en het andere album grauw en stevig (Sleeps With Angels). Ik ontdekte de veelzijdigheid van de Canadese muzikant Neil Young. Door de jaren heen leerde ik al zijn albums kennen en werd mij steeds meer duidelijk wat een hoeveelheid muziek de man heeft gemaakt. Zijn hedendaagse afkeer tegen streamingsdiensten en de verminderde geluidskwaliteit laten hem wat wegdrijven van de man die hij ooit was. Gelukkig is er nog altijd een lijst met meesterwerken die de huidige tijd gelijk doet vergeten.

Cortez the Killer opent met een onvergetelijke gitaarsolo van Neil. Samen met de mannen van Crazy Horse creëerde hij een grauw geluid dat op Cortez tot zijn hoogtepunt komt. Hernán Cortés zorgde persoonlijk voor het einde van het rijk van de Azteken. Ruim drie minuten duurt het voordat het verhaal van de Spaanse veroveraar losbarst. Drie minuten waarin Neil maar weer eens aantoont waarvoor hij tot de groten uit de muziekindustrie behoort. De liefde vindt zijn weg in een terugblik naar het verleden. Door het wegvallen van het elektrisch circuit komt de gitaarsolo van Neil vroegtijdig ten einde. Het maakt het nummer er niet minder op en met recht behoort het nummer tot de absolute top.

His subjects gathered ’round him
Like the leaves around a tree
In their clothes of many colors
For the angry Gods to see

8: Steven Wilson - Ancestral

8: Steven Wilson - Ancestral

Steven Wilson - Ancestral

In mijn zoektocht door het heden en het verleden van de progressieve rock ontdekte ik vele artiesten die de meest ingenieuze nummers hebben geschreven. Geen persoon overdonderde mij echter als Steven Wilson dat deed. Steven is een pure perfectionist in zowel zijn studio muziek als zijn live optredens. Bekendheid verwierf hij met zijn band Porcupine Tree, waar hij de muziek volledig voor componeerde. In zijn solocarrière is hij blijven groeien tot een muzikant van groots formaat.

Ancestral is één van de vele juweeltjes die op het album Hand. Cannot. Erase. zijn terug te vinden. Voor het album liet hij zich inspireren door het verhaal van Joyce Carol Vincent, een 38-jaar oude vrouw die twee jaar dood in haar appartement lag zonder dat ook maar iemand haar had gemist. Na het zien van de film Dreams of a Life over de spraakmakende dood van Joyce besloot Wilson een conceptalbum over haar leven te maken. Ancestral heeft een elektronische achtergrondbeat waarop het nummer zich langzaam mee ontwikkeld. De tonen van een fluit en rustige pianoklanken vormen de opbouw naar het punt der ontlading, waarbij gitaarklanken en knallende drums de overhand nemen. De emotionele teksten komen tot een hoogtepunt met het lichaam van Joyce dat jarenlang onopgemerkt blijft. De duistere klanken vormen een krachtsexplosie die met behulp van strijkers een tragisch randje krijgen. De stevige track vormt met zijn tempowisselingen en prachtig opgebouwde sferen een waar muzikaal hoogtepunt.

Reason never seems to come to guilty men
Things that meant so much mean nothing in the end
That function is dysfunction and to hide the truth
Distracted by their faith, ignoring every proof

7: The Doors - When the Music's Over

7: The Doors - When the Music's Over

The Doors - When the Music's Over

The Doors kwam ik als band al snel tegen in mijn weg door de muziekhistorie. Naast de altijd kenmerkende klanken van het orgel bespeelt door Ray Manzarek zijn het toch vooral de teksten van Jim Morrison die de aandacht trekken. Zijn poëtische nummers en verhalende manier van zingen zijn van grote invloed geweest in de manier waarop nummers worden gebracht. Zijn tragische dood betekende het einde van de legendarische band. De overgebleven mannen probeerde het als trio nog, maar dat werd een complete desillusie.

When the Music’s Over begint met een zwiepend riedeltje van het vox continental orgel. Robby Krieger laat zijn gitaarklanken door de lucht heen schallen. De muziek die nog lang niet ten einde is laat de lichten flikkeren door het donker. Het leven op aarde wordt door Jim geschetst in de muziek die eens ten einde komt. De natuur die het zwaar te verduren heeft en in “The scream of the butterfly” letterlijk zijn weg vindt. De dood komt om de hoek kijken als de mensen de aarde niet goed behandelen. Drugs vinden hun weg in het nummer waar de schreeuw van Jim in wegebt. Bassloopjes en krachtig gitaarwerk stuwen het nummer naar grote hoogtes.

Well the music is your special friend
Dance on fire as it intends
Music is your only friend
Until the end
Until the end
Until the end

6: The Jimi Hendrix Experience - Purple Haze

6: The Jimi Hendrix Experience - Purple Haze

The Jimi Hendrix Experience - Purple Haze

Jimi is een gitaarkunstenaar waar ik een enorme waardering voor heb. In armoede opgegroeid bij verschillende familieleden in de Verenigde Staten was het al snel de gitaar die zijn aandacht trok. Een verlegen jongen als hij was, op het podium ging hij helemaal los. Zijn introductie in Engeland betekende zijn doorbraak en de rest is geschiedenis. Zijn unieke speelstijl op de gitaar en zijn kenmerkende sound maken het een waar genoegen om naar zijn muziek te luisteren. Of hij nou gitaren aan gort slaat of op een seksueel getinte manier zijn gitaar met brandbare vloeistof besproeit, zijn muziek spreekt voor hem. Zijn psychedelische rock, al dan niet beïnvloed door het nodige drugsgebruik, ging alle gekte in de muziek eind jaren zestig te boven.

De zwaar beladen gitaarriff brengt de opening van Purple Haze. Jimi’s drugsgebruik sijpelt door het hele nummer heen. Terwijl er maar enkele woorden zijn overgebleven van de meer dan duizend laat het nummer zijn stempel achter. Zijn populariteit bij de vrouwen vertaalt zich in de verdovende staat waar hij zich in het nummer in bevindt. Compleet van de wereld roept het al snel referenties op naar drugs. De gitaareffecten op het nummer maken de muziek nog indringender en laten je verdwaasd achter.

Purple haze, all in my brain
Lately things they don’t seem the same
Actin’ funny, but I don’t know why
Excuse me while I kiss the sky

 

5: Pink Floyd - Shine On You Crazy Diamond (Parts I-V)

5: Pink Floyd - Shine On You Crazy Diamond (Parts I-V)

Pink Floyd - Shine on You Crazy Diamond

Halverwege de jaren zeventig kwam Pink Floyd met het onvergetelijke Wish You Were Here. De band bevond zich eind jaren zestig nog op een heel ander pad binnen de muziek. Samen met Syd Barrett bestormde ze de wereld van de psychedelische muziek. Syd voelde zich echter steeds minder vertrouwd met de commerciële kant waar de band naartoe dreef. Zijn zwakke mentale gesteldheid en drang om nummers steeds maar weer te wijzigen tijdens de opnames zorgde voor zijn vertrek bij de band. Zijn solocarrière kende weinig succes, maar werd later door muziekliefhebbers omarmt. In 1975 verscheen hij eenmalig in de studio van Pink Floyd. Niemand van de band herkende hem in eerste instantie door zijn overgewicht en kaal geschoren hoofd. Toeval of niet, ze waren op dat moment met de opname bezig van Shine on You Crazy Diamond, een ode aan Syd Barrett.

Shine on You Crazy Diamond is de beste ode die je, je als mens kunt wensen. Het gevaarte begint met een langdurige opbouw. Een opbouw die bol staat van de geluidseffecten en blazers. Na de introductie van het gitaarspel van David Gilmour ontstaat de kenmerkende melodielijn die door de rest van het nummer heen loopt. De bluesy klanken van Syd’s theme worden ondersteunt door het drumspel van Nick Mason en de klanken van de basgitaar van Roger Waters. Richard Wright zorgt voor de onderlaag met orgel en piano. Gilmour bouwt laag bij laag aan zijn gitaarsolo, als na een kleine 9 minuten het zangstuk begint. Waters en Gilmour denken in hun roes terug aan de tijd van de crazy diamond (Syd). Een tijd waarin de humor van Syd de band tot waanzin dreef. De saxofoon neemt de boel over en voegt zijn jazzy invloed toe aan het geheel. Langzaam sterft het nummer uit zoals Syd zijn laatste adem uitblies in 2006.

4: Black Sabbath - War Pigs

4: Black Sabbath - War Pigs

Black Sabbath - War Pigs

Black Sabbath is de band die onlosmakelijk verbonden is aan de stem van Ozzy Osbourne. De band is langzaam uitgegroeid tot één van mijn favorieten. Niet alleen door het kenmerkende stemgeluid van Ozzy, maar zeker ook door de kracht als band. Tommy Iommi die als gitarist de ene na de andere riff uit zijn gitaar toverde. Geezer Butler als krachtige bassist en ingenieuze tekstschrijver en Bill Ward als drummer die de band laat meeliften op het ritme. Het viertal kwam door een papier met de tekst “Ozzy Zig Needs Gig” bijeen en zag al snel het succes. In 2013 stonden de overgebleven mannen nog in een volle Ziggo Dome in Amsterdam en bleek het een wonderbaarlijk sterk live optreden te worden.

War Pigs opent met de hevige gitaarklanken afkomstig van Tommy Iommi. De sirenes doemen op en versterken de schitterende intro van een zwaar beladen nummer. Na de intro volgt een geweldige afwisseling tussen korte gitaarklanken en de zang van Ozzy Osbourne. Het anti-oorlogsnummer bestaat uit een roep tegen de rijke mensen die uit eigen belang oorlog voeren en daarvoor de arme bevolking laten opdraaien. Het kwaad komt veelvuldig terug in de teksten van het nummer. Het zware thema wordt door de ruige gitaarsolo’s van Iommi van kracht voorzien. Halverwege knalt het melodieuze middenstuk door de lucht. Het verfijnde bassritme wordt versnelt door de opkomende drums, terwijl Ozzy zijn brul laat horen. Het is geen roep tegen de politici, maar het kwaad van de oorlog dat het nummer uitspuugt. De band brak met het nummer de weg naar de zwaardere rock, die later als heavy metal bekend werd.

Time will tell on their power minds
Making war just for fun
Treating people just like pawns in chess
Wait ’till their Judgment day comes, yeah!

3: Camel - Lady Fantasy

3: Camel - Lady Fantasy

Camel - Lady Fantasy

Camel is zo’n band die je niet kunt ontlopen als je de kelders van de progressieve rock doorloopt. Al is het alleen maar om de klassiekers Mirage en The Snow Goose tegen te komen. Andrew Latimer is de man achter de succes van de band. Vanaf begin jaren zeventig ontwikkelde hij de muziek uit tot in de perfectie en nog steeds toert hij rond met zijn band.

Lady Fantasy is een pareltje afkomstig van het album Mirage. De openingsklanken van het orgel worden verstevigt door het gitaarspel van Andrew. Een kleine minuut in het nummer en de pure schoonheid komt binnenwandelen. De combinatie van gitaren, minimoog en mellotron maken het begin tot een waar genot. Als de Lady Fantasy eenmaal passeert ben je verkocht en overwint de liefde al snel. Peter Bardens is verantwoordelijk voor de klankenlaag van de mellotron. Andrew warmt met zijn  stem de boel op voor een onvergetelijke rit. De bassriff en het snelle gitaarspel ondersteunen de gitaarsolo die steeds heviger wordt. Zodra de wonderschone melodie zijn weg terugvindt gaat het nummer over in de rustige sferen. Vanaf daar bouwt het nummer op naar de ultieme climax. Krijsende gitaren drijven de liefde naar hogere sferen tot in het einde de droomwereld terugkeert.

Saw you sitting on a sunbeam,
In the middle of my daydream,
Oh my Lady Fantasy,
I love you.

2: Deep Purple - Child in Time

2: Deep Purple - Child in Time

Deep Purple - Child in Time

Deep Purple is een band die je vastgrijpt en nooit meer loslaat. Als pioniers van de hardrock hadden ze begin jaren zeventig veel succes. In Rock en Machine Head stuwden de band naar grote hoogtes toe. Het verhaal van “Smoke on the Water” mag dan welbekend zijn, die van Child in Time is dat minder. Ritchie Blackmore gaf zijn visitekaartje af in zijn ongekende gitaarsolo’s en Ian Gillan produceerde een hoge zang die je oorvliezen deed trillen.

Child in Time is een nummer dat na honderden luisterbeurten niet aan kracht inboet. Jon Lord is de man achter de fameuze orgelintro van het nummer, gebaseerd op het nummer Bombay Calling van de band It’s A Beautiful Day. Na de intro neemt Ian het stokje over wanneer de bommen gelost worden. De Vietnamoorlog vordert en de bevolking zoekt dekking in de tunnels. Het geschreeuw wordt heviger als Ian Paice het drumritme opvoert. Ritchie vindt zijn weg op de gitaar als de klanken de buitenlucht vullen. De bossen hebben inmiddels vlam gevat en de knallen worden heviger. Terwijl een ontspoorde wereld vrolijk doorgaat met oorlog voeren ramt een ontketende Blackmore zijn frustraties in een ongekende gitaarsolo.  De Lord van het orgel drijft het ritme als een bezetene op. Wanneer de rust in het oorlogsveld is wedergekeerd voert Gillan het tempo weer op. De kogels die worden afgeweerd en projectielen die neerdalen zijn de weg naar het einde. De soldaten worden tot waanzin gedreven als hun leven voorbij lijkt. Je wordt achtergelaten in totale gekte.

See the blind man
Shooting at the world
Bullets flying
Ohh taking toll

1: The Doors - The End

1: The Doors - The End

The Doors - The End

The Doors is onlosmakelijk verbonden aan James Douglas Morrison. Beter bekend als Jim verwierf hij wereldwijde faam met zijn band. Zijn wilde persoonlijkheid en ongekende live performances maken hem tot één van de grootste en invloedrijkste muzikanten uit de muziekgeschiedenis. De kracht van de teksten raakte mij persoonlijk en lieten mij meevoeren in de verhalen van Jim.

The End is het einde van alles, niet alleen van het einde van Jim’s relatie met zijn vriendin Mary Werbelow. In het epische geheel drijft Jim je naar het einde van het bestaan en van de wereld. Het leven dat volgens hem meer pijn kent dan de dood. Het nummer opent met de klanken van de Gibson gitaar. Robby Krieger ontfermt zich over zijn gitaar alsof het zijn kind is. De tamboerijn stuwt het nummer op totdat Jim zijn verhaal begint. Zijn persoonlijke verhaal dat de pijn laat voelen in het wilde drumritme van Densmore. Manzarek voert je op zijn orgel verder de diepte in. Het gevaar dat op de loer ligt en oorlogen die de wereld uitputten. Het westen dat in zijn rijkdom de rest van de wereld vergeet en voor dood achterlaat. De muziek ontspoort volledig als Morrison het uitschreeuwt. De terugkomst ven de realiteit breekt aan als de wereld ontwaakt uit een diepe slaap van angst en pijn. Jim opent zijn ogen en voelt geen pijn meer, This is the end.

Jim Morrison stierf op 3 juli 1971 op 27-jarige leeftijd en voegde zich aan de befaamde 27 club.

It hurts to set you free
But you’ll never follow me
The end of laughter and soft lies
The end of nights we tried to die

This is the end

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *