Top 10 Albums Porcupine Tree

Top 10: De beste albums van Porcupine Tree

Begonnen als grap in 1987 tussen Steven Wilson en Malcolm Stocks groeide het Engelse The Porcupine Tree uit tot één van succesvolste groepen binnen de progrock. Geïnspireerd op het werk van progressieve en elektronische bands uit de jaren zeventig zoals Pink Floyd, Tangerine Dream en Can was Wilson de man met de ideeën voor de sound van de band. De experimentele jaren negentig met zijn psychedelica en lang uitgesponnen muzieklandschappen vonden de overgang naar het melancholische en bij vlagen stevige werk van de inmiddels ontstane groepsformatie. Steven Wilson werd in zijn perfectionisme verantwoordelijk voor de overweldigende muziekstukken vol emotievolle zang, die als een uitlaatklep fungeerde voor zijn negatieve gevoelens. De complexe songstructuren en de conceptalbums brachten de band naar de hoogste regionen binnen de progressieve en alternatieve rock.

10. On The Sunday Of Life..... (1992)

10. On The Sunday Of Life..... (1992)

Porcupine Tree - On the Sunday of Life

Na een drietal cassettes te hebben uitgebracht is On The Sunday Of Life het debuut van Porcupine Tree. De teksten zijn geschreven door Steven Wilson’s schoolvriend Alan Duffy en de muzikale invulling komt bijna volledig van Wilson zelf. Het album put uit het eerder verschenen werk van de band en voert de luisteraar hierbij door de vier delen van het album. De muzikale keuzes lopen vanuit een experimenteel en psychedlisch klankenpalet naar sferische soundscapes en catchy melodielijnen. De avontuurlijke setting toont de kracht en onuitputtelijke bron van inspiratie voor Wilson. Van het stevige en experimentele The Nostalgia Factory en Radioactive Toy voert het album zich door andere hoogtepunten zoals het rustgevende Nine Cats en het spacy Linton Samuel Dawson. Een uitstekend debuut, dat de contouren van The Tree zichbaar maakt.

9. Signify (1996)

9. Signify (1996)

Porcupine Tree - Signify

De leden van Porcupine Tree kregen na hun eerste voltallige album The Sky Moves Sideways wat meer vrijheid van Wilson op het vierde album Signify. Het album verplaatst zich van de psychedelische en space rock naar de progressieve klanken. Invloeden uit het verleden vinden hun weg in de sferische tussenstukken zoals Bornlivedie en Pagan. De muzikale kracht van het samenspel komt tot uiting in de stevige klanken van The Sleep of No Dreaming en het angstaanjagende Sever. Op tekstueel gebied zoekt Wilson de weg door zijn somberheid en negatieve gedachten. Waiting Phase gaat met zijn rustgevende klanken en uitgebalanceerde percussiegebruik in op de treurnis van zijn gedachtegang. Het hoogtepunt van zijn doordringende negativiteit komt echter met het aangrijpende slotstuk Dark Matter. Het nummer zorgt voor de connectie met het latere werk van de mannen en brengt de wisselwerking tussen tempoversnellingen en zachte en harde stukken krachtig in beeld. Het album fungeert met zijn orgels, synths en percussie als overgangsalbum naar de kenmerkende sound van de band.

8. The Incident (2009)

8. The Incident (2009)

Porcupine Tree - The Incident

Op het tiende en laatste album van Porcupine tree bleek het vaatje waaruit de mannen tapten leeg te raken. Steven Wilson liet zich voor het album inspireren door de verschillende incidenten die in de huidige wereld plaatsvinden. Geschreven vanuit de personen zelf vormt de titeltrack ruim 55 minuten van het album. De schoonheid van de composities en complexe muziekstukken zijn ook op het laatste werk van de band terug te vinden. Alhoewel het geheel van het eerste stuk een sterke verbintenis heeft hangen de laatste vier nummers er wat losjes bij. De indringende klanken van The Blind House vormen naast de aangrijpende teksten een muzikale wisselwerking tussen de percussie en het stevige gitaarspel. De korte tracks verbinden het geheel van incidenten aan elkaar. Kneel and Disconnect zoekt de weg in de start van een nieuwe carrière op de pianoklanken. Het vervolg met Drawing the Line neemt de luisteraar mee in de overname van de hoofdpersoon. Het gitaarspel en de aangeslagen Wilson voeren het nummer door de gangen van het bestaan heen. Het absolute hoogtepunt van het gehele incident begint met de akoestische klanken van Time Flies. De jaren van Sgt. Pepper en Are you experienced voeren de geboorte van Wilson door de tijden die voorbij vliegen. Het nummer bouwt zich op naar de beheerste gitaarsolo’s en bijpassende melodielijnen van de synths en keyboards. De vier losstaande tracks vormen weinig vernieuwing en voeren zich door minder complexe muziekvormen. Waar het album nergens echt de fout in gaat, is het laatste album van de mannen een zwakke vertoning vergeleken met het werk uit de zero’s. De muzikale klanken gaan minder ver de diepte in en Wilson’s zang zoekt de emoties wat meer aan de oppervlakte.

7. Up the Downstair (1993)

7. Up the Downstair (1993)

Porcupine Tree - Up the Downstair

Het tweede album van Porcupine Tree bevat naast de muzikaliteit van Steven Wilson ook nog bijdrages van onder andere basgitarist Colind Edwin en keyboardspeler Richard Barbieri. De macht van Steven als musicus en tekstschrijver is merkbaar in de verschillende muzikale wegen waar het album doorheen voert. Van het toegankelijke geluid op Synesthesia vervolgd hij zonder problemen de weg in zijn gitaarsolo’s op Always Never. Invloeden van de jaren zeventig en tachtig worden vermengt in de ambient sferen van de titeltrack. Het nummer dat in de ruimtetocht de indringende atmosferische klanken van het buitenaardse leven laat binnendringen. Wilson’s muzikale universum bevat een breed palet aan instrumentatie, zo laat hij net zo sterk zijn gitaren tekeer gaan als dat hij indrukwekkende muzieklandschappen met zijn keyboard tevoorschijn tovert. Zijn machtige lagen aan gitaarspel vinden op Burning Sky zijn weg in geweld en uitbarstingen, om daarna met Fadeaway het licht in al zijn pracht te laten doven.

6. The Sky Moves Sideways (1995)

6. The Sky Moves Sideways (1995)

Porcupine Tree - Sky Moves Sideways

Ten tijde van The Sky Moves Sideways was er een band ontstaan rond Steven Wilson’s Porcupine Tree. Met Richard Barbieri op de keyboards, Colin Edwin op de basgitaar en Chris Maitland op de drums transformeert het project van Steven in een sterk samenspel van de verschillende muzikanten. Met Steven nog steeds verantwoordelijk voor de teksten en de muzikale weg voert The Sky Moves Sideways zich hoofdzakelijk door de ruimtelijke koers van de band. De psychedelische klanken en ambient sferen voeren de warme zang van Wilson door de experimentele titeltrack. De vooruitgang op zowel muzikaal als tekstueel gebied vindt men terug in het sferische Stars Die en The Moon Touches Your Shoulder. Het is het krachtige omhulsel van The Sky Moves Sideways die net als Pink Floyd’s Shine on You Crazy Diamond het geheel bijeen houdt. De instrumentele klanken zoeken een weg door het gitaarspel van Wilson, de atmosferische sound van Barbieri’s keyboardspel en de evenwichtige ritmesectie van Edwin en Maitland.

5. Stupid Dream (1999)

5. Stupid Dream (1999)

Porcupine Tree - Stupid Dream

Het vijfde album van Porcupine Tree toont een toegankelijker geluid dan op het voorgaande werk. Van de spacerock en psychedelica vervolgt de band de weg die met Signify werd ingeslagen. De melodielijnen worden vervult door gitaren, orgels, strijkers en synths. Het album zoekt meer de diepte van het concept hoe het is om in de muziekindustrie voort te bewegen. De droom die tot uiting komt in het harde werken en de tegenslagen van het artiestenbestaan vullen de muzikaliteit en teksten van het album. De schoonheid van de stem van Steven Wilson toont zich direct in het openingsnummer Even Less. Het gebruik van verschillende tempo- en volumewisselingen maakt dit nummer tot één van de pareltjes van het album. Don’t Hate Me voert de luisteraar naar een onbereikbare liefde. Het rustgevende karakter behoudt de grauwe en indringende teksten, verborgen met solo’s op de saxofoon van Theo Travis en het aangrijpende gitaarspel van Wilson. In de apocalyptische oorlog van A Smart kid wordt de eenzame overlevende door de wonderschone klanken opgepikt door een ruimteschip. De bedroevende klanken van Stop Swimming laten Wilson wegdrijven van de muziekindustrie om er een punt achter te zetten. Het overkoepelende geheel van opgeven en doorzetten wordt vertaalt in de prachtige melodielijnen van de piano’s, mellotron en synths, om in de kracht van de gitaren en percussie weer volledig ten onder te gaan.

4. In Absentia (2002)

4. In Absentia (2002)

Porcupine Tree - In Absentia

Op het zevende album van de band drijft de muzikale sfeer van de band wat meer naar de stevige kant van de progressieve rock en metal. De wijzigingen in de muzikale weg kwam mede tot stand door de ontmoeting tussen Steven Wilson en Opeth’s Mikael Åkerfeldt. Daarbij werd drummer Chris Maitland ingeruild voor Gavin Harrison. De psychologische aspecten van het album komen naar voren in onderwerpen als seriemoordenaars, kindermisbruik en mensen die aan de zijkant van de maatschappij staan. Ondersteunt door de melodieuze klanken van de keyboards, mellotron  en synths komt de grauwe wereld uitstekend tot zijn recht. Opener Blackest Eyes toont de verandering in het hevige drumwerk van Harrison en de brute kracht van de elektrische gitaar. De schoonheid van het verleden komt binnenzetten in het liefdevolle Trains, met de muzikale richting wat meer aan de oppervlakte. De emotionele kracht in Wilson’s stem wordt ondersteunt door de muzikale lagen van de mellotron en akoestische gitaar. De ondergang van de wereld wordt bezongen in het harmonieuze The Sound of Muzak. Het elektronische pallet wordt uit de kast gehaald voor het aangrijpende en uiteindelijk ontspoorde Gravity Eyelids. De teloorgang wordt afgesloten met de eerste stralen van de opkomende zon in de samenkomst van pianoklanken en strijkers op Collapse the Light Into Earth. In zijn diepgaande emoties van de mensen die het randje van de maatschappij op zoeken volgt Wilson op In Absentia donkere stegen om uiteindelijk de ogen weer te openen voor de wereld.

3. Fear of a Blank Planet (2007)

3. Fear of a Blank Planet (2007)

Porcupine Tree - Fear of a Blank Planet

Geïnspireerd op het boek Lunar Park van Bret Easton Ellis kwam het negende album Fear of a Blank Planet van Porcupine Tree tot stand. Het album verteld het verhaal vanuit zoon Robby, een kind dat zijn tijd doorbrengt in het tijdperk van de massamedia en de snelle ontwikkelingen op technologisch gebied. Het album vormt één geheel en kan in een zitting van ruim 50 minuten worden doorlopen. De angst en depressies komen binnenzetten in de intrigerende gitaarklanken van de titeltrack. De melodieuze onderlaag van keyboards vormt het isolement waarbinnen de hoofdpersoon zich bevindt. De teksten vinden letterlijk hun woorden terug in het bijbehorende boek. My Ashes is het momentum van Richard Barbieri, die verantwoordelijk was voor de geschreven melodieën. Het nummer bouwt zich in alle rust op naar de complexiteit van Anesthetize. De drie delen waaruit het ruim een kwartier durende nummer bestaat vangt aan met de intensieve drumsectie, waarin de hoofdpersoon Robby de weg onder zijn voeten voelt wegglijden. In het tweede gedeelte drijven de gitaren de angst van verslavingen in. Vastgekluisterd aan de tv verliest Robby het bewustzijn in het stevige klankenpalet. De metalriffs voeren je naar het melodieuze laatste deel waar de golven van het water de gedachtestroom in gang zetten. De kille sfeer vindt zijn vervolg in het ouder worden op Sentimental. De gedachten aan vroegere tijden toen de internetindustrie nog niet bestond en alles zijn gangetje ging voeren de emotionele zang van Wilson aan. Het bedrukkende Way Out of Here toont het totaal isolement van Buddy en het sociale contact dat verwatert. Het hevige gitaarwerk van Wilson krijgt de ondersteuning van Robert Fripp’s (King Crimson) soundscapes. De mentale gesteldheid gaat achteruit in het samenkomen van drums en de experimentele klanken. Op afsluiter Sleep Together vindt de ondergang plaats in de drukkende elektronische klanken en de bombast aan gitaren. Fear of a Blank Planet benadrukt de koerswijziging naar de krachtige uitbarstingen en evaluerende elektronische klanken. Zowel met zijn tekstuele uitingen als de complexe muzikale structuur vindt Wilson de richting naar zijn solowerk.

2. Lightbulb Sun (2000)

2. Lightbulb Sun (2000)

Porcupine Tree - Lightbulb Sun

Na Stupid Dream zette Steven Wilson zijn zoektocht binnen de muziek voort in zijn meest toegankelijke werk Lightbulb Sun. Op het album zoekt Wilson zijn heil in de emoties van zijn persoonlijke bestaan. De titeltrack kent een omslagpunt in het refrein, wanneer de gitaren tot volle glorie worden benut. Richard Barbieri zorgt voor het verfijnde keyboardspel en de voortstuwende klanken van het hammond orgel. Harmonieën sleuren de levensvragen de gedachtestroom binnen op How Is Your Life Today?. Het aanstekelijke refrein van Shesmovedon zorgt voor de verbroken relatie en de droefenis die hiermee vrij wordt gegeven. De gitaarsolo in het nummer haalt herinneringen op aan de jaren zeventig. Hatesong voert zich de negatieve zijde van een relatie in, met zijn ondersteunende bassriff van Colin Edwin. Het nummer drijft terug naar de experimentele tijden van de band, met het gebruik van synths en verschillende snaarinstrumenten. Het hoogtepunt vormt het opbouwende Russia on Ice. Met het keyboardspel van Barbieri en de onderhuidse angst voeren de hoge vocalen van Wilson je door een eindeloze voortgang van liefdespijn. De toevoeging van de strijkers leidt het nummer naar de heftige ontwrichting van het gitaar- en drumspel. Lightbulb Sun voert zich door het verdriet en de pijn in zowel de schoonheid van het geheel als de krachtige uithalen in de muziek.

1. Deadwing (2005)

1. Deadwing (2005)

Porcupine Tree - Deadwing

Al zit het werk van Porcupine Tree angstaanjagend dicht bij elkaar, Deadwing voert net de boventoon van hun complexe muziekstukken. In het spookachtige verhaal ontwaken we in de wereld van geesten. Steven Wilson weet zijn verhaal over te brengen in hevige metalriffs, indrukwekkende pianostukken en zijn indringende en soms ook wonderschone stemgeluid. In Deadwing doemt de geestenwereld op, vol gevaren en de meest intrigerende gebeurtenissen. Het herhalende klankgebruik van de synths en zang van Mikael Åkerfeldt (Opeth) zorgen met de drums en gitaarklanken van Adrian Belew (King Crimson) voor de benauwde storm aan gedachten. Shallow vervolgt de weg in de vervreemde gesprekken met de geesten. Lazarus is een emotioneel juweeltje van het hoogst denkbare niveau. De diep bedroevende klanken van de piano slepen Wilson’s aangrijpende zang het tranenwerk in. Bandklassieker Arriving Somewhere But Not Here spant de kroon van het album, met zijn opbouw vanuit de duistere wereld. Het nummer ontspoort in totale gekte met metalriffs en overweldigende solo’s. Harrison zorgt voor de inkomende klappen van de drums, wanneer de andere wereld zijn deuren opent en je naar binnen sleurt. Mellotron Scratch bouwt zich op een subtielere wijze op en blijft qua muzikaliteit wat meer op de oppervlakte. The Start of Something Beautiful blijkt puur bedrog, wanneer een vertrouwensbreuk het eind van iets moois blijkt te zijn. Het album kent een harmonieus einde met de gevoelskwesties van Glass Arm Shattering. Op Deadwing zoekt Wilson de weg tussen schoonheid van de melodielijnen en de kwaadaardigheid van de geestenwereld. Hij vindt zijn vrijheid niet, maar weet met zijn band de muzikale diepte op verhalende wijze tot een meesterwerk te kneden.

Over Hugo van den Bos

Hugo van den Bos
Als muziek- en vinylliefhebber ontwikkelde ik in 2011 de site Platendraaier, om een overzichtelijk platform te bieden met informatie over platenbeurzen, platenzaken en bijzondere hoezen. In de loop van de jaren zijn hier diverse onderdelen bijgekomen zoals een concertagenda, een lijst van poppodia en een overzicht van verschenen muziekdocumentaires. Eind 2013 startte ik de muziekblog, waarop door mij geschreven albumrecensies, concertverslagen, muzieklijstjes en artikelen over platenzaken te vinden zijn. Andere activiteiten: ontwerpen en programmeren van websites, backpacken door verre oorden, bekijken van complexe films, actief meedenken bij tv quizzen, kilometers vreten op de mountainbike en als wandelaar, drinken van kwaliteitskoffie, smikkelen van de binnen- en buitenlandse keuken en genieten van speciaalbieren.

Lees ook eens

Zamla Mammaz Manna - The Forge

Zamla Mammaz Manna – The Forge

Terug naar de jaren 80, waar de post-punkbeweging de muzikale macht bepaald en de synthesizers …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *